3 dagen in Praag voor beginners: een wandelroute

Dit is waar de geschiedenis van Praag zich in de openbare ruimte afspeelt: het bronzen Jan Hus-monument werd in 1915 geplaatst, precies 500 jaar nadat de hervormer op de brandstapel stierf, en een Mariazuil die hier twee eeuwen had gestaan, werd in 1918 neergehaald, de dag dat de onafhankelijkheid van de Habsburgers werd uitgeroepen. Begin hier voordat de tourgroepen arriveren.

De oudste tandwielen van de klok dateren uit 1410, gebouwd door uurwerkmaker Mikuláš van Kadaň met astronoom Jan Šindel. Elk uur verschijnen de twaalf apostelen bij twee kleine vensters terwijl een skeletfiguur dat de Dood voorstelt aan de bel trekt, en figuren voor ijdelheid, hebzucht en lust hun hoofd schudden, omdat ze niet weg willen.

Gebouwd in de 14e en 15e eeuw, hebben de twee 80 meter hoge torens elk acht kleinere spitsen. De zuidelijke toren werd als laatste voltooid in 1511 onder architect Matěj Rejsek. Zoek binnen naar de grafsteen uit 1601 van astronoom Tycho Brahe bij de eerste pilaar aan de zuidkant; hij stierf in Praag terwijl hij voor keizer Rudolf II werkte.

Voltooid in 1270, is dit de oudste actieve synagoge van Europa, die nog steeds wordt gebruikt voor wekelijkse diensten. De legende wil dat de Golem, tot leven gewekt door rabbijn Loew, op de zolder rust; renovaties in 1883 en een zoektocht in 2014 leverden niets op. Koop hier je ticket: de Joodse Stad-pas van 600 CZK dekt ook de begraafplaats en de Spaanse Synagoge, één betaling voor alle drie.

De begraafplaats werd gebruikt van 1439 tot 1787. Omdat er geen ruimte meer was, werden graven op elkaar gestapeld, op sommige plekken tot wel twaalf lagen diep, aangezien de Joodse wet het verstoren van oude graven niet toestaat. Rabbijn Judah Loew, de geleerde achter de Golem-legende, rust hier onder een grafsteen met een leeuw en een tros druiven.

Voltooid in 1868 in Moorse stijl, is dit de jongste en meest versierde synagoge van de Joodse wijk, met een interieur vol vergulde, veelkleurige arabesken. Het ronde glas-in-loodraam boven de ark werd in de vroege jaren 1880 toegevoegd.

Karel IV begon in 1357 met deze brug, een boogbrug met zestien bogen en ijsbrekers, gebaseerd op de Stenen Brug van Regensburg. De dertig beelden langs de brug zijn grotendeels barokke toevoegingen van rond 1700, eeuwen na de bouw van de brug zelf. Het aanraken van de bronzen plaquette onder het standbeeld van Johannes van Nepomuk voor geluk is een echt lokaal ritueel, maar het is nieuwer dan het lijkt: het dateert pas van na 1989.

De Praagse Burcht is een zetel van macht sinds 870, toen de eerste kerk hier werd gebouwd. Guinness erkent het als het grootste oude kasteelcomplex ter wereld met bijna 70.000 vierkante meter. Het is nog steeds een werkend gebouw: de Tsjechische president heeft vandaag de dag kantoren achter deze muren, het is niet slechts een museumstuk.

De bouw begon in 1344 en was pas in 1929 voltooid, bijna zeshonderd jaar later, dus het gebouw zelf is een wandeling door de hele Tsjechische gotiek en daarna. Zoek naar het art-nouveau-glas-in-loodraam van Alfons Mucha in het noordelijke schip en de Sint-Wenceslaskapel, waarvan de deur zeven sloten heeft die de Boheemse kroonjuwelen erachter bewaken.

Gesticht in 920, is dit de oudste overgebleven kerk bij de burcht. De roestrode barokke gevel is een toevoeging uit de 17e eeuw; stap naar binnen en het sobere, zware romaanse interieur dateert van een herbouw na een brand in 1142.

De burchtwachten van Rudolf II werden gehuisvest in deze kleine 16e-eeuwse huisjes. Franz Kafka werkte vanaf 1916 ongeveer een jaar in huisnummer 22, toen zijn zus het huurde; een krappe, onwaarschijnlijke plek om te schrijven.

Premonstratenzer monniken zijn hier sinds 1143, en hun bibliotheek is de reden voor een stop: meer dan 200.000 boeken, waaronder 3.000 manuscripten en 1.500 vroege gedrukte boeken, ondergebracht in twee rijkelijk beschilderde barokke zalen. Je bekijkt ze vanuit de deuropening, niet van binnenuit, omdat vocht van bezoekers de boeken beschadigt.

De 63,5 meter hoge uitkijktoren werd in 1891 gebouwd, geïnspireerd door Tsjechen die twee jaar eerder de echte Eiffeltoren in Parijs hadden gezien. Kijk goed, hij is achthoekig, niet vierkant. De kabelbaan is sinds september 2024 gesloten voor een volledige herbouw; proefritten staan pas gepland voor september 2026, dus controleer dpp.cz voordat je erop rekent.

Architecten Christoph en Kilian Ignaz Dientzenhofer, vader en zoon, bouwden dit over tientallen jaren, en het wordt vaak de mooiste barokkerk van Praag genoemd. Kijk recht omhoog: de 70 meter hoge koepel bevat een enkele, duizelingwekkende fresco van František Xaver Palko.

Deze 750 meter lange boulevard was tot 1848 een paardenmarkt. Het is ook de plek waar de moderne Tsjechische geschiedenis zich telkens weer afspeelt: een monument bij het Nationaal Museum markeert de plek waar student Jan Palach zichzelf in 1969 in brand stak uit protest tegen de Sovjet-invasie, en in november 1989 spraken Havel en Dubček de menigte toe vanaf een balkon hier, het moment dat de Fluwelen Revolutie echt begon.

Het museum werd in 1818 opgericht en verzamelt al langer dan het gebouw zelf bestaat. Het neorenaissancistische monument aan het plein dateert uit 1891 en heropende pas in 2018 na een restauratie van zeven jaar. De koepel werd in 2019 voor het eerst opengesteld voor bezoekers en is nu een van de betere uitkijkpunten over het Wenceslasplein.

Het theater opende in juni 1881, maar brandde twee maanden later af; de koepel, de zaal en het toneel werden volledig verwoest. Het publiek herbouwde het zelf: een landelijke inzamelingsactie bracht in slechts 47 dagen een miljoen florijnen op, en het theater heropende in november 1883, gefinancierd door burgers in plaats van door de kroon.

Vlado Milunić ontwierp dit samen met Frank Gehry en voltooide het in 1996. Gehry's eigen bijnaam voor het gebouw was Ginger en Fred, naar de dansers, vanwege de manier waarop de twee torens tegen elkaar aan leunen als een koppel tijdens een dans. Het is nu een hotel, met een restaurant op de zevende verdieping en een glazen bar op de achtste.

De parachutisten die de nazi-gouverneur Reinhard Heydrich vermoordden, hielden op 18 juni 1942 hun laatste stand in deze crypte. Het is nu het Nationaal Monument voor de Helden van de Heydrich-terreur, een klein museum waar je daadwerkelijk naar binnen kunt lopen.

Vyšehrad werd waarschijnlijk in de 10e eeuw gesticht en diende ongeveer twee eeuwen lang als een rivaliserend machtscentrum voor de Praagse Burcht aan de overkant van de rivier, hoewel de lokale legende dat dit de allereerste nederzetting was, onbewezen blijft. Vandaag de dag is het simpelweg een park, met grasrijke wallen en een uitzicht op de skyline van Praag dat je niet hoeft te delen met tourbussen.

Vratislaus II stichtte hier rond 1070 een basiliek, maar wat je nu ziet - de twee 58 meter hoge torens die vanaf de rivier zichtbaar zijn - is een neogotische herbouw die in 1903 werd voltooid, gestart door architect Josef Mocker die stierf voordat het klaar was. Binnenin bedekten schilder František Urban en zijn vrouw bijna elk oppervlak met vloeiende, door Mucha geïnspireerde art-nouveau-decoraties.

Componist Antonín Dvořák, schilder Alphonse Mucha en schrijver Karel Čapek liggen hier begraven, op een begraafplaats die in 1869 de nationale rustplaats voor Tsjechische beroemdheden werd. Het koepelvormige Slavín-graf in het midden bevat de meest geëerde namen.