3 dagen in Napels: een reisplan voor beginners

Karel van Bourbon begon in 1738 met dit paleis op de heuvel als jachthuis, maar het plan groeide uit zijn jasje. Binnen bevindt zich de Farnese-collectie die hij van zijn moeder erfde, plus de Geseling van Christus van Caravaggio en Danaë van Titiaan. Het is een van de grootste musea van Italië en het minst drukke van de drie grote musea van Napels.

Een gebogen 18e-eeuws plein dat zich om een standbeeld van Dante wikkelt, met de Port'Alba-poort, de oude ingang van de stad, op slechts een steenworp afstand. Het is een pauze tussen de metro en Spaccanapoli, geen bestemming op zich.

Gebouwd tussen 1283 en 1324 voor de Anjou-koningen; dit is de plek waar Thomas van Aquino in 1272 terugkeerde om theologie te doceren. De sacristie erboven bevat 45 graftombes van Aragonese vorsten, waaronder koning Ferdinand I, wiens gemummificeerde resten ooit gekleed waren in hun eigen 15e- en 16e-eeuwse kleding.

Giuseppe Sanmartino beeldhouwde de Veiled Christ in 1753, en de marmeren sluier over het lichaam overtuigt eerste bezoekers er nog steeds van dat het echte stof moet zijn. De beschermheer van de kapel, prins Raimondo di Sangro, liet beneden ook twee 'anatomische machines' achter, figuren van was en draad met hun bloedvatenstelsel blootgelegd.

Twee Korinthische zuilen leunen uit de gevel; het is alles wat overbleef van een aardbeving in 1688 van een Romeinse tempel voor Castor en Pollux die hier ooit stond. De kerk zelf stamt uit de 9e eeuw en werd gebouwd om een Napolitaanse overwinning op Saraceense plunderaars te markeren.

Het gotische schip is de moeite waard, maar de echte trekpleister ligt ondergronds: de helft van de Romeinse markt van Napels, die in 25 jaar werd opgegraven en sinds 1992 toegankelijk is voor bezoekers. Boccaccio zou hier in 1338 zijn muze Fiammetta hebben ontmoet, een detail dat de meeste barokke zijkapellen overleeft.

De kathedraal van Napels dankt haar populaire naam aan San Gennaro, de beschermheilige van de stad, wiens opgedroogde bloed naar verluidt drie keer per jaar vloeibaar wordt, waaronder elke 19 september. Onder het schip bewaart de oudere Basilica di Santa Restituta een Griekse muur van een tempel voor Apollo.

De gevel met diamantvormige stenen ziet er defensief uit omdat dat ook zo was: een privé-paleis, gebouwd in 1470 voor Roberto Sanseverino, voordat de jezuïeten het in de jaren 1580 kochten en achter dezelfde muren een kerk bouwden. Stap naar binnen voor het contrast: een sobere buitenkant die een verguld barok interieur verbergt, gedecoreerd in de eeuw daarna.

Koningin Sancha van Mallorca en koning Robert van Napels stichtten dit klooster in 1313; het graf van Robert, gebeeldhouwd in 1343, bevindt zich achter het altaar. De echte trekpleister is de kloostergang aan de achterkant: achthoekige zuilen omwikkeld met majolicategels, in 1742 toegevoegd door Domenico Antonio Vaccaro, beschilderd met citroenen en het dagelijks leven in Napels.

Het grote plein van Napels was pas tussen 1809 en 1846 klaar en werd later vernoemd naar de stemming van 1860 die de stad bij het verenigde Italië voegde. Het is geplaveid met donker vulkanisch gesteente van de Vesuvius en wordt aan de ene kant omringd door de gebogen zuilengang van San Francesco di Paola en aan de andere kant door het Koninklijk Paleis.

De zwager van Napoleon, Joachim Murat, plande dit als een seculier monument voor de keizer; nadat de Bourbons waren teruggekeerd, wijdde Ferdinand I het voltooide gebouw, gebouwd tussen 1816 en 1846, in plaats daarvan aan de Calabrische monnik Franciscus van Paola. Het ronde interieur, openlijk gemodelleerd naar het Pantheon in Rome, bevindt zich onder een koepel van 53 meter hoog.

Domenico Fontana legde in 1600 de eerste steen voor de Spaanse onderkoningen, en het paleis bleef in koninklijk gebruik tijdens de Bourbons en kortstondig onder Joachim Murat. De acht standbeelden in de nissen van de gevel, één heerser per dynastie van Rogier II tot Victor Emanuel II, werden pas in 1888 toegevoegd.

Geopend in 1737, decennia voor La Scala of La Fenice, is dit het oudste continu actieve operagebouw ter wereld. De huidige zaal biedt plaats aan ongeveer 1.400 mensen, minder dan de 3.285 van de oorspronkelijke zaal.

In 1636 door de jezuïeten gesticht voor Franciscus Xaverius, werd dit na de verdrijving van de jezuïeten in 1767 de kerk van een militaire orde voor Ferdinand III van Castilië, waarbij de beschermheilige van de regerende koning werd overgenomen.

Gebouwd tussen 1887 en 1890 als middelpunt van de risanamento van Napels, of 'gezond maken', na de cholera-epidemie. Deze kruisvormige passage heeft een glazen koepel die tot 57 meter reikt. Het combineerde winkels en cafés op straatniveau met appartementen erboven, een 19e-eeuws gebouw voor gemengd gebruik voordat die term bestond.

Karel I van Anjou bouwde dit vanaf 1279 in slechts drie jaar, en Alfons van Aragon voegde in 1470 de triomfboog tussen de torens toe, ter markering van zijn verovering van de stad in 1443. Ferdinand I nodigde ooit opstandige baronnen uit voor een bruiloft en arresteerde hen; paus Celestinus V deed hier in 1294 afstand van het pausdom.

Het oudste kasteel van Napels staat op de plek van een Romeinse villa die in de 1e eeuw v.Chr. door Lucullus werd gebouwd. De naam komt van een legende dat Vergilius een magisch ei in de fundamenten begroef om het overeind te houden. Het biedt het beste gratis uitzicht op de baai op deze route, geen ticket nodig.

Natuuronderzoeker Anton Dohrn richtte dit mariene onderzoeksstation in 1872 op, met vroege steun van Charles Darwin, en het publieke aquarium is nog steeds in bedrijf. Het sluit om 17.00 uur, dus een bezoek in de late namiddag moet snel gebeuren.

Konradijn, de laatste Hohenstaufen-erfgenaam van de troon van Napels, werd hier in 1268 op 16-jarige leeftijd onthoofd. Een 19e-eeuws monument binnen, in opdracht van de Beierse koning Maximiliaan II, markeert zijn graf. Op het plein werd ook gevochten tijdens de opstand van Masaniello in 1647.

Een van de oudste kerken van Napels, daterend uit de 4e eeuw onder een andere naam vóór de herinwijding in de 9e eeuw. Een brand in 1640 en een latere aardbeving dwongen Cosimo Fanzago om de kerk van achter naar voren te herbouwen, dus de huidige ingang is eigenlijk de apsis van de oorspronkelijke basiliek.

Deze renaissancepoort verving in 1484 een oudere, gebeeldhouwd met klassieke trofeeën en gevleugelde overwinningen die meer op een triomfboog lijken dan op een controlepost. Het stond ooit naast het gelijknamige kasteel; vandaag staat het er alleen.

Gebouwd in de 12e eeuw door Willem I en door Frederik II uitgebreid als koninklijke residentie, werd dit de rechtbank van Napels, de Vicaria, nadat Spaanse onderkoningen het rechtssysteem in de 16e eeuw consolideerden. De rechtbanken vertrokken vanaf 1995 en waren in 2010 volledig ontruimd. Door restauratiewerkzaamheden is het interieur de laatste tijd gesloten of alleen toegankelijk met een rondleiding, dus beschouw dit als een stop voor de buitenkant: bewonder de muren vanaf de straat en loop door.

Alles wat uit de beroemdste huizen van Pompeï en Herculaneum is gehaald, bevindt zich hier, niet op locatie: de mozaïeken en fresco's, muurschilderingen die in hun geheel zijn verwijderd uit villa's die in 79 n.Chr. werden bedolven. Het museum herbergt ook de Farnese-marmeren beelden, waaronder de vier meter hoge Farnese-stier, gebeeldhouwd uit één blok. Een latere dagtocht naar de Vesuvius is logischer nadat je dit hebt gezien.

Dit kartuizerklooster opende in 1368 en werd vanaf 1623 in zijn huidige barokke vorm herbouwd onder Cosimo Fanzago, dezelfde architect die verantwoordelijk was voor de helft van de kerkinterieurs van dag één. Het museum herbergt een van 's werelds mooiste collecties presepi, uitgebreide Napolitaanse kerststallen.

De Spaanse ingenieur Pedro Luis Escrivà vormde deze vesting tussen 1537 en 1547 om tot een zespuntige ster, het type ontwerp dat sterrenforten adopteerden zodra kanonnen ronde torens overbodig maakten. De wallen bieden uitzicht op de hele baai, inclusief de Vesuvius; het beste panorama op dit reisplan.